Delfin Joca bio je zvezda Bokokotorskog zaliva: Plivao sa Bredom Pitom, a onda misteriozno nestao
Dodajte Kurir u vaš Google izbor- Delfin Joca postao je najveća atrakcija Boke Kotorske krajem osamdesetih, jer je prilazio ljudima, plivao sa decom i pratio čamce.
- Sa njim je u more skočio i Bred Pit tokom snimanja filma u Crnoj Gori, a opština Kotor ga je zaštitila posebnom odlukom.
- Joca je nestao 1992. godine, a njegova sudbina nikada nije zvanično razjašnjena; u Bijeloj mu je podignut i spomenik.
Mnogo pre društvenih mreža i viralnih snimaka, Boka Kotorska imala je zvezdu zbog koje su turisti vadili foto-aparate čim bi se približili obali. Nije bio glumac, pevač niti sportista, već delfin Joca, koji je krajem osamdesetih postao jedan od najprepoznatljivijih simbola zaliva.
O njegovoj popularnosti i danas svedoče stare fotografije i snimci na kojima pliva među decom, prilazi barkama i bez straha se igra sa kupačima.
Joca je u Boku Kotorsku, prema više sačuvanih zapisa, doplivao 1987. godine. U početku je bio samo neobičan gost, ali je veoma brzo postalo jasno da se ovaj delfin ponaša drugačije od svojih divljih rođaka. Nije izbegavao ljude. Naprotiv, sam im je prilazio, pratio čamce i često se zadržavao uz kupališta.
Jedno od sećanja na njegove prve dane u zalivu ostavio je Kotoranin Željko Marović. Ispričao je da je, dok je jedrio na dasci, ispod sebe ugledao veliku tamnu siluetu i najpre pomislio da je reč o ajkuli.
Tek kada je životinja izronila shvatio je da je delfin. Joca je potom počeo da se igra sa njegovom daskom, a kada su stigli do ponte u Dobroti, pridružila su mu se deca. Narednih dana delfin ga je pratio dok je jedrio na potezu između Mua i Dobrote. Ubrzo su ljudi počeli ciljano da dolaze u Kotor samo da bi ga videli.
Deca su ga obožavala, a turisti želeli fotografiju sa njim
Joca je naročito voleo društvo dece. Pridruživao bi im se u vodi, plivao pored njih i dopuštao im da mu priđu mnogo bliže nego što je uobičajeno za divljeg delfina.
Njegova popularnost brzo je prevazišla granice Boke. Fotografija sa Jocom postala je svojevrsni suvenir sa letovanja, a stari zapisi beleže da su mališani jedva čekali priliku da zaplivaju sa najpoznatijim stanovnikom zaliva.
Bio je toliko omiljen da ga je Skupština opštine Kotor zaštitila odlukom kojom su zaštitu dobili i ostali delfini u akvatorijumu opštine. U tekstovima iz tog vremena opisivan je kao turistička atrakcija, „medijska zvezda“ i svojevrsni zaštitni znak Bokokotorskog zaliva.
Ali nisu baš svi njegovi nestašluci bili bezazleni.
Joca je prilazio i ribarskim barkama, a prema pričama koje su ostale iza njega, ponekad je rasterivao ribu ili oštećivao mreže. Upravo će taj detalj mnogo godina kasnije postati deo najmračnije teorije o njegovom nestanku.
I Bred Pit je skočio u more zbog Joce
U vreme kada je Joca već bio lokalna zvezda, u Boku je stigao jedan mladi američki glumac čije ime tada gotovo nikome nije značilo ono što znači danas. Bio je to Bred Pit.
U Crnoj Gori se krajem osamdesetih snimao film „Tamna strana Sunca“ reditelja Božidara Nikolića, u kojem je Pit igrao jednu od svojih prvih značajnijih filmskih uloga. Sa njim je igrala i Milena Dravić.
Pogledajte u galeriji kadrove iz filma "Tamna strana Sunca":
Tokom snimanja na kotorskoj rivi pojavio se i Joca.
Prema pričama koje su ostale sa snimanja, mladi Bred Pit nije odoleo druželjubivom delfinu. Skočio je u vodu i zaplivao sa njim, a fotografije njihovog susreta decenijama kasnije i dalje kruže društvenim mrežama. Paradoksalno, u tom trenutku je u Boki Joca verovatno bio mnogo veća zvezda od budućeg holivudskog superstara.
Bio toliko poznat da su o njemu snimali i televizijsku priču
Jocina veza sa decom nije ostala samo u sećanjima turista. Pisac i televizijski autor Dragan Radulović snimio je dokumentarnu televizijsku priču o delfinu i devojčici iz doma za decu bez roditeljskog staranja u Bijeloj, sa kojom je Joca, prema kasnijim zapisima, imao posebno blizak odnos.
Upravo je Bijela postala jedno od mesta koja se najviše vezuju za sećanje na njega.
Njegovo prisustvo u zalivu bilo je toliko značajno da Joca nije nestao iz pažnje javnosti ni kada su početkom devedesetih mnogo ozbiljnije teme potpuno promenile život na prostoru tadašnje Jugoslavije.
Sačuvan je čak i zapis iz ratnih godina u kojem se navodi da su eksplozije protivdiverzantskih mina u Tivatskom zalivu uznemirile delfina. Stručnjaci Zavoda za biologiju mora u Kotoru pregledali su ga i utvrdili da je fizički dobro, iako je delovao uznemireno zbog detonacija.
A onda je Joca nestao
Joca je 1992. godine nestao iz Bokokotorskog zaliva i više nikada nije viđen. Njegova sudbina nikada nije zvanično razjašnjena. U Boki se decenijama prepričava najtužnija verzija događaja – da ga je neko ubio zato što je cepao ili oštećivao ribarske mreže.
Postoje i zapisi u kojima se tvrdi da su meštani verovali da znaju ko ga je usmrtio i gde se to dogodilo, ali takve priče nikada nisu dobile zvaničnu potvrdu niti je neko pravosnažno odgovarao za Jocinu smrt. Zbog toga njegova konačna sudbina do danas ostaje misterija.
Dobio je i spomenik
Boka ga, međutim, nije zaboravila. U Bijeloj je u njegovu čast podignut spomenik sa likom delfina, kao uspomena na neobičnog stanovnika zaliva koji je godinama povezivao turiste, ribare i decu. Stariji zapisi navode da se spomen-obeležje nalazilo ispred doma za decu, upravo u mestu sa kojim je Joca bio posebno povezan.
Danas, više od tri decenije nakon njegovog nestanka, snimci Joce ponovo povremeno osvanu na društvenim mrežama. Za neke su tek neobičan prizor iz nekadašnje Jugoslavije, a za ljude koji su osamdesetih letovali u Boki predstavljaju mnogo više – uspomenu na vreme kada je jedna od najvećih zvezda crnogorskog primorja dolazila do obale na četiri peraja, čekajući da joj neko od dece priđe.
Video: Delfin i Marija